AZƏRBAYCAN XALQININ ÜMUMMİLLİ LİDERİ
HEYDƏR ƏLİRZA OĞLU ƏLİYEVİN
HƏYAT VƏ FƏALİYYƏTİNİN XRONOLOGİYASI
1923-2003
1923
Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur.
1938-1939
Naxçıvan Pedaqoji Məktəbində təhsil almışdır.
1939-1941
Azərbaycan Sənaye İnstitutunun (indiki Dövlət Neft Akademiyası) memarlıq fakültəsində təhsil almışdır.
1941-1943
Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası Xalq Daxili İşlər Komissarlığında məxfi şöbənin müdiri işləmişdir.
1944-1949
Naxçıvanda Dövlət təhlükəsizliyi orqanlarında müxtəlif vəzifələrdə - əməliyyat müvəkkili baş əməliyyat müvəkkili, şöbə müdiri vəzifələrində çalışmışdır.
1944-1949
Naxçıvanda Dövlət təhlükəsizliyi orqanlarında müxtəlif vəzifələrdə - əməliyyat müvəkkili baş əməliyyat müvəkkili, şöbə müdiri vəzifələrində çalışmışdır.
1949-1950
SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin Leninqraddakı (Sankt-Peterburq) rəhbər kadrların hazırlığı məktəbində təhsil almışdır.
1951-1957
Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) tarix fakültəsinin qiyabi şöbəsində təhsil almışdır.
1953
Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin əks-kəşfiyyat şöbəsinin rəisi təyin edilmişdir.
1954
Zərifə Əliyeva ilə ailə həyatı qurmuşdur.
1967-1969
Azərbaycan SSR Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin sədri vəzifəsində çalışmışdır.
1967
Culfa rayonundan 7-ci çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinə deputat seçilmişdir.
1969
Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi vəzifəsinə seçilmişdir.
1974
Bakı şəhəri Leninneft seçki dairəsindən 9-ci çağırış SSRİ Ali Sovetinə deputat seçilmişdir.
1941-1945
Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 30 illiyi” yubiley medalı ilə təltif olunmuşdur.
1975
Bakı şəhəri Leninneft seçki dairəsindən 9-ci çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinə deputat seçilmişdir.
1976
Lenin ordeni ilə təltif olunmuşdur.
1979
Bakı şəhəri Leninneft seçki dairəsindən 10-ci çağırış SSRİ Ali Sovetinə deputat seçilmişdir.
1982
“Oktyabr İnqilabi” ordeni ilə təltif olunmuşdur.
1982
Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Siyasi Bürosunun üzvü seçilmişdir.
1982
SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fərmanı ilə SSRİ Nazirlər Soveti Sədrinin birinci müavini təyin edilmişdir.
1983
İkinci dəfə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı fəxri adı ilə təltif edilmişdir.
1985
“1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 40 illiyi” yubiley medalı ilə təltif olunmuşdur.
1985
“I dərəcə Vətən müharibəsi” ordeni ilə təltif olunmuşdur.
1986
SSRİ Nazirlər Sovetinin Sosial İnkişaf Bürosunun sədri təyin olunmuşdur.
1987
Sov. İKP MK-nın plenumu səhhəti ilə əlaqadar Sov. İKP MK-nın Siyasi Bürosunun üzvlüyündən azad etmişdir. SSRİ Nazirlər Sovetinin yanında dövlət müşaviri təyin edilmişdir.
1987
SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin qərarı ilə SSRİ Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini vəzifəsindən azad edilmişdir.
1987
“SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 70 illiyi” yubiley medalı ilə təltif olunmuşdur.
1987
Təqaüd yaşının çatması səbəbilə Sov. İKP MK üzvlüyündən azad edilmişdir.
1990
Azərbaycanın Moskvadakı daimi nümayəndəsi S. İbrahimov "Barvixa" sanatoriyasında müalicə olunan Heydər Əliyevə zəng edərək Yanvar faciəsi barədə məlumat vermişdir.
1990
Azərbaycanın Moskvadakı daimi nümayəndəliyinə gələrək, yanvarın 20-də sovet qoşunlarının Bakıda törətdiyi qırğınlar ilə əlaqədar bəyanat vermişdir.
1990
"Pravda" qəzetində "Əliyevçilik, yaxud xoş əyyamların xiffəti" məqaləsi dərc olunmuş, ona qarşı siyasi təqib başlanmışdır.
1990
Moskvadan Bakıya qayıtmışdır.
1990
Azərbaycan SSR Ali Sovetinə və Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Sovetinə Naxçıvandan deputat seçilmişdir.
1990
Heydər Əliyevin sədrliyi ilə 12-ci çağırış Naxçıvan MSSR Ali Sovetinin 1-ci sessiyası öz işinə başlamışdır. Naxçıvan MSSR Ali Sovetinin birinci sessiyası Heydər Əliyevin sədrliyi ilə "Naxçıvan MSSRin adının dəyişdirilməsi haqqında", "Naxçıvan MR Ali Dövlət hakimiyyəti orqanı haqqında", "Naxçıvan Muxtar Respublikasının dövlət rəmzləri haqqında" qərarlar qəbul etmişdir.
1990
Naxçıvan MR Ali Məclisi Heydər Əliyevin işləyib hazırladığı "1990-cı ilin yanvar ayında Bakı hadisələrinə siyasi qiymət verilməsi haqqında" qərar qəbul etmişdir.
1991
Azərbaycan SSR Ali Sovetinin on ikinci çağırış birinci sessiyasında çıxış etmişdir. Sessiyada ona qarşı hücumlar təşkil edilmişdir.
1991
Kommunist Partiyasının sıralarını tərk etmişdir.
1991
Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin növbədənkənar sessiyasında "Azərbaycanın müstəqillik Bəyannaməsi" ilə bağlı çıxış etmişdir
1991
Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sədri seçilmişdir.
1992
Azərbaycan ziyalılarının bir qrupu (91-lər) Heydər Əliyevə müraciət edərək ondan yaradılmaqda olan partiyaya rəhbərlik etməyə razılıq verməsini xahiş etmişlər.
1992
Yeni Azərbaycan Partiyasının təsis edilməsi üçün yaradılan təşkilat komitəsinin sədri seçilmişdir.
1992
Naxçıvanda təsis yığıncağı keçirilən Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) sədri seçilmişdir.
1993
Bakıda Prezident sarayında Prezident Əbülfəz Elçibəylə görüşmüşdür.
1993
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 75 illiyi münasibətilə Naxçıvanda keçirilmiş təntənəli yığıncaqda çıxış etmişdir.
1993
Ölkə rəhbərliyinin dəvəti ilə Bakıya gələrək, yaranmış ictimai-siyasi və hökumət böhranını aradan qaldırmaq üçün fəaliyyətə başlamışdır.
1993
Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçilmişdir.
1993
Prezident Əbülfəz Elçibəyin gecəyarısı Bakını tərk edib Kələki kəndinə getməsi ilə əlaqədar yaranmış vəziyyətlə əlaqədar televiziya ilə xalqa müraciət etmişdir.
1993
Milli Məclisin qərarı ilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin səlahiyyətlərinin icrasına başlamışdır.
1993
Ermənistanın təcavüzü ilə əlaqədar bəyanat vermişdir.
1993
Mərkəzi Seçki Komissiyası “Azərbaycan Respublikası Prezidenti seçkiləri haqqında” Azərbaycan respublikası qanununun 15-ci maddəsini rəhbər tutaraq Heydər Əlirza oğlu Əliyevi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçildiyini qərara almışdır.
1993
"Respublika sarayı"nda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin andiçmə mərasimi keçirilmişdir.
1994
Hərbi quruculuq məsələlərinə həsr olunmuş müşavirə keçirmişdir. Cəbhə bölgələrinə səfər etmişdir.
1994
1994-cü ilin mayında Ermənistan-Azərbaycan müharibəsində atəşkəsə nail olundu. Heydər Əliyev Azərbaycan həqiqətlərini, xüsusilə Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin mahiyyətini dünya ictimaiyyətinə çatdıra bildi.
1994
Azərbaycanın daxilində yaranmış sabitlikdən və beynəlxalq aləmdə ölkəmizə artan inam və maraqdan istifadə edərək, 1994-cü ilin sentyabrında "Əsrin müqaviləsi" adlandırılan ilk neft müqaviləsi imzalandı.
1995
Azərbaycan yalnız Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra özünün geosiyasi imkanlarını gerçəkləşdirməyə başlamışdır.
1995
Heydər Əliyevin siyasi zəkası sayəsində Azərbaycanın beynəlxalq aləmdən təcrid olunmaq təhlükəsi aradan qaldırılmışdır.
1995
Dünya siyasət meydanında cərəyan edən proseslərə təsir baxımından Azərbaycan rəhbəri həmişə öz sözü, öz çəkisi, öz sanbalı ilə seçilmişdir.
1995
Müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyasının müəllifi olan Heydər Əliyev demokratik, hüquqi dövlət quruculuğu istiqamətində davamlı siyasət yeridərək, ölkədə insan hüquq və azadlıqlarının başlıca prinsiplərinin bərqərar olması üçün əsaslı zəmin yaratmışdır.
1996
Heydər Əliyevin xarici siyasət məsələlərinə müstəsna əhəmiyyət verməsi, beynəlxalq miqyasda uğurlu və cəsarətli addımlar atması, milli məqsədlər naminə ən nüfuzlu tribunalardan bacarıq və məharətlə istifadə etməsi Azərbaycan dövlətçiliyinin bu günü və gələcəyi baxımından son dərəcə əhəmiyyətli olmuşdur.
1997
Heydər Əliyevin xarici siyasətinin əsasını sülh, beynəlxalq hüquq normalarına, sərhədlərin bütövlüyünə və toxunulmazlığına, dövlətlərin ərazi bütövlüyünə hörmət və qarşılıqlı surətdə faydalı əməkdaşlıq prinsipləri təşkil etmişdir.
1998
Heydər Əliyevin formalaşdırdığı və inkişaf etdirdiyi azərbaycançılıq fəlsəfəsi Azərbaycanın müasir dünyada yerini müəyyən etmiş, milli dövlətçiliyimizin ideya əsasını təşkil edərək, dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyi üçün möhkəm zəmin yaratmışdır.
1999
Azərbaycan ziyalısının son yüzilliklərdə ən ciddi bir şəkildə düşündürən milli dirçəliş problemləri bütöv şəkildə Heydər Əliyevin həmin illərdəki fəaliyyəti ilə strateji dövlət siyasətinə, elmdən, sosiologiyadan və fəlsəfədən əməli siyasət müstəvisinə keçmişdir.
∞
Azərbaycanda dövlətçilik ənənələrinin XX əsrin sonlarında bərpa edilib zənginləşdirilməsi, Azərbaycanın müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi, onun əbədi, dönməz xarakter alması, ölkəmizin dinamik iqtisadi inkişaf yolu ilə inamla irəliləməsi, onun beynəlxalq nüfuzunun sürətlə artması Heydər Əliyevin səmərəli fəaliyyəti sayəsində mümkün olmuşdur. Heydər Əliyev öz müdrik rəhbərliyi, siyasi uzaqgörənliyi, qətiyyəti və əzmkarlığı ilə zəmanəmizin görkəmli siyasi xadimi kimi tanınmış, Azərbaycan xalqının ümummilli liderinə çevrilmişdir.
2003
Azərbaycan xalqına müraciət edərək prezident seçkilərində namizədliyini özünün siyasi varisi, Yeni Azərbaycan Partiyası sədrinin birinci müavini, Baş nazir İlham Əliyevin xeyrinə geri götürdüyünü bəyan etmişdir.
2003
Heydər Əlirza oğlu Əliyev Bakı vaxtı ilə saat 19.00-da Klivlend klinikasında uzun sürən ağır xəstəlikdən sonra vəfat etmişdir.
2003
Respublika Sarayında Heydər Əliyevlə ümumxalq vidalaşma mərasimi keçirilmişdir. Heydər Əlirza oğlu Əliyev saat 16.00-da Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərman və sərəncamları ilə ümummilli lider Heydər Əliyevin xatirəsi əbədiləşdirilmişdir.